Tüp bebek tedavilerinde en önemli adımlardan birisi yumurta toplama işlemi olmaktadır. Yumurta toplama işlemleri geçmişten günümüze daha modern, daha kaliteli hale gelmeye devam etmektedir. Artık daima vajinal ultrasonografi eşliğinde yapılmaktadır. Hasta jinekolojik muayene pozisyonunda yatırılır ve üzeri steril örtülerle kapatılır. Spekulum uygulamasının ardından vajinal lokal saha temizliğine geçilir.

Hafif genel anestezi altında yapılan yumurta toplama işlemi tamamen ağrısız olmaktadır ve başlıca şu aşamalarda yapılmaktadır:

• Vajenden vajinal ultrasonografi eşliğinde girilir ve ilerletilen iğneyle yumurtalıklarda gelişmiş bulunan her bir yumurta kesesine girilir. İçlerinden sıvı alınır.
• Vajinal ultrasonografi üzerinde yer alan kılavuz içinden iğne geçirilir ve yumurtalığa ulaşılır.
• Her bir yumurta kesesine tek tek girilerek içeriği özel aspiratörle ısıtılmış steril bir tüpe boşaltılır.
• Tüp içeriği hemen laboratuvara geçirilir. Burada yumurta içerip içermediği mikroskop altında detaylı incelenir.
• Kimi zaman yumurta kesesinden ilk çekmede yumurta elde edilemeyebilir. Bu durumda yumurta kesesi için özel bir sıvıyla yıkanarak kalmış olabilecek yumurtaları almak için işlem yapılır.
• Bu şekilde bütün yumurta keslerinin içinden yumurta toplama işlemi gerçekleştirilir.

Yumurta Toplama İşlemi Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yumurta toplama işlemi öncesi birtakım hususlara dikkat etmek gerekir. Doktorunuz bu konuda detaylı bilgilendirmeyi yapmalıdır. İşlem, hasta aç ve susuzken yapılır. Bu yüzden işlem öncesi 6-8 saat bir şey yenilip içilmemelidir. Bir gece önceden de gaz yapıcı özellikte yiyecekler tüketilmemelidir.

İşlem öncesinde duş alınmış olabilir. Fakat kozmetik ürünler kullanılmamalıdır. Mesane boşken daha rahat işlem yapılacağından yumurta toplama işlemi öncesinde hastanın mesanesi boş olmalıdır. Yumurta toplama işleminden önce cinsel birliktelik yasaklanmalıdır. Fakat tüp bebek tedavisi kapsamında yumurta toplanıyorsa aynı gün içinde baba adayından da sperm örneği alınacaktır. Sperm kalitesinin düşmemesi için en az 3 gün önceden cinsel ilişki kesilmelidir. Yumurta toplama İşleminin yapılacağı merkez tarafından işlem öncesinde yakın tarihli HIV ve Hepatit testlerinin ibraz edilmesi istenir.

Yumurta toplama işleminden sonra hasta 2 saat müşahedede tutulur. İdrara çıkmışsa ve herhangi bir ağrı, bulantı yoksa gerekli bilgilendirme yapılarak ve ilaçları anlatılarak taburcu edilir. Hekim tarafından verilen ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.

Yumurta Toplama İşlemi Ne Kadar Sürer?

Yumurta toplama işlemi süresi gelişen follikül sayısına bağlı olarak değişir. Yaklaşık 15-30 dakikada işlem tamamlanır. Yumurta toplama işleminden sonra hastada âdet kanamasından daha az yoğunlukta, koyu renkli kanama görülmesi doğaldır. Kanama artar veya açık kırmızı renge dönerse doktora başvurulmalıdır. Eğer embriyo transferi hemen yapılmayacaksa veya işlem yumurta dondurma kapsamında gerçekleştirilmişse hastanın 7-14 gün sonra adet olması beklenir. Bu süre hastaya göre değişebilir ve ilk adet geçmişe nazaran daha sancılı olabilir. Novaart Tüp Bebek ve Kadın Sağlığı Merkezi’mizde bütün süreç uzmanlarımızda yönetilmektedir.

Özellikle tüp bebek tedavisinde; yumurta dondurma ve tüp bebek sürecinin başında gelen işlemlerden bir tanesi de yumurta toplama işlemidir. Bu noktada; Tüp Bebekte Yumurta Toplama (OPU) tedavisi için dikkat edilmesi gerekli olan birçok çeşitli hususlar da mevcuttur. Özellikle hormon içerikli ilaçlar kullanımı ile büyütülen yumurtaların, uygun boyuta ulaşıp ulaşmadığı da ultrason ve çeşitli kan testileri ile ölçülür.

İlaç kullanımının başlanmasının ardından geçen 10’uncu veya 12’nci günde ise, hCG veya GnRH Agonist (Çatlatma İğnesi) verilir. OPU, oosit toplama veya yumurta toplamı işlemi, büyümekte olan yumurtaların Çatlatma İğnesi veya diğer bir ismi ile ovulasyon tetiklenmesi sonrasında toplanmasıdır. Genel olarak; Çatlatma İğnesinden 34 ila 36 saat sonra gerçekleştirilmektedir. Bu noktada da zamanlamada hassas olunmalıdır. Zira; Tüp Bebekte Yumurta Toplama (OPU) işleminin erken veya geç yapılması durumunda ise birtakım riskler ile karşılaşılabilmektedir.

Yumurta Toplama İşlemi Nasıl Yapılır?

İlk olarak uygulandığı yıllarda, yaklaşık olarak 40 yıl önce, Laparoskopi metodu ile yapılmakta olan OPU, günümüzde transvajinal ultrason kullanılarak yapılır. Buna karşın; yumurtalıkların pelvis dışında olması gibi tehlikeli durumlarda doktor, işlemi transabdominal ultrasonografiyle yapması da uygun görebilir. Söz konusu işlem, ameliyathane koşullarında ve anestezi altında yapılır. İşlem yaygın olarak kullanılmakta olan transvajinal ultrasonla yapılıyorsa;

• Önce spekulum uygulaması ve sonra da steril bir solüsyon ile rahim ağzından vajinal bölge temizliği yapılır.
• Daha sonra yumurtalıklar, vajinaya yerleştirilmiş ultrason probu ile görüntülenir.
• Üstüne jel sürülmüş ve steril bir kılıf içerisinde bulunan ultrason probuna steril iğne kılavuzu da takılıdır.
• Söz konusu OPU işlemi, yaklaşık olarak 15 ila 30 dakika arasında tamamlanır.

Yumurta Toplama İşleminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Temel olarak; Tüp Bebekte Yumurta Toplama (OPU) tedavisi sürecinde dikkat edilmesi gerekli olan pek çok çeşitli nokta mevcuttur.

• Yumurta toplama işlemi, hasta aç ve susuzken gerçekleştirilmelidir. Bu sebeple hastanın, işlem öncesi en az 6 ila 8 saat süresince herhangi bir şey yiyip içmemiş olması gerekir. Ayrıca; bir gece önce tüketilen besinlerin de gaz yapıcı özellikte olmamasına dikkat edilmelidir.
• İşlemin yapılacağı merkeze; 30 ila 60 dakika öncesinde gelinmelidir.
• İşlem öncesi duş alınabilir, fakat herhangi bir kozmetik ürün kullanılmamış olmalıdır.
• İşlem transvajinal ultrason ile yapılıyorsa, yumurtalıklara daha kolay ulaşılabilmesi ve mesanenin göreceği zararın indirgenmesi amacıyla; işleme mesane boşken başlanır. Dolayısıyla hastaların, işlem öncesinde mesaneler boşaltılmış olmalıdır.
• Tüp Bebekte Yumurta Toplama (OPU) işlemi öncesinde cinsellikten uzak durulması elzem değildir. Fakat OPU, tüp bebek tedavisi kapsamında uygulanıyorsa sperm kalitesinin düşmemesi için en az 3 gün cinsellikten uzak durulmalıdır.
• Söz konusu işlemin yapılacağı merkez tarafından, işlem öncesinde yakın tarihli Hepatit ve HIV testlerinin ibraz edilmesinin isteneceği de unutulmamalıdır.