Temel olarak tüp bebek tedavilerinde; tüp bebekte sperm ve yumurtaların hazırlanması için aşamalar, oldukça önemli bir konumda kendisine yer bulmaktadır. Genel olarak söz konusu tüp bebek tedavisi;
- Yumurtalıkların uyarılması,
- Yumurta toplama süreci,
- Fertilizasyon süreci ve
- Gebelik testi olmak üzere dört farklı başlık altında incelenebilir.
Yumurtalıkların Uyarılması ve Yumurta Toplama Süreci
Tüp bebekte sperm ve yumurtaların hazırlanması için aşamalar için ilk adım yumurtalık uyarılmasıdır. Tedavinin bu ilk aşamasında, yumurtalıkların uyarılmasında yeterli sayıda döllenme yeteneği sahip olan yumurtaların elde edilmesi amaçlanır. Çünkü; birden fazla sayıda yumurta eldesi, çok daha fazla sayıda embriyo elde edilmesi ve bu embriyolar içerisinden de en kalitesinin seçilmesine olanak tanımaktadır. Bu durum, kaliteli embriyo transferi ile gebelik şansını da oldukça büyük ölçüde artırmaktadır.
Yumurtaların uyarılması ile belirli bir büyüklüğe erişmiş olan foliküller elde edildiği zaman, Çatlatma İğnesi yapılarak 32 ila 36 saat sonrasında yumurta toplama işlemi uygulanır. Yumurta toplama işlemi, vajinal ultrason işlemi ile yumurtalığın içine iğneyle girilerek yumurta içeren foliküllerin boşaltılmasıdır. Söz konusu bu işlem, lokal veya genel anestezi ile yapılır ve yumurta toplama işlemi, yaklaşık olarak 10 ila 15 dakika arasında sürer.
Fertilizasyon ve Gebelik Testi Süreci
Fertilizasyon sürecinde alınan yumurta hücreleri, hemen laboratuvara gönderilir ve her bir yumurta, olgunlaşma açısından incelenir. Kadının yumurtalarının toplandığı sırada, erkekten de sperm alınır. Elde edilen spermlerin sıvılaşması beklenir ve spermler, şekil ve hareketlilik bakımından incelenir. Yumurta ve spermlerin hazırlanmasının ardından fertilizasyon işlemine geçilir ve bu amaçla iki farklı yol izlenebilir.
- İzlenen ilk yolda; sperm ve yumurtalar bir araya bırakılır. Her bir yumurta hücresi için de yaklaşık olarak 20 bin sperm kullanılır ve söz konusu spermlerin yumurtaları döllemesi beklenilir.
- İkinci yolda ise; yumurtanın döllenmesinde ICSI (Mikroenjeksiyon) yöntemi kullanılır. Genel mikroenjeksiyon işleminde; meni spermi veyahut azospermi (Menide sperm bulunmaması) halinde testisten MESA, PESA ve TESE yöntemi ile elde edilen spermler de kullanılabilir.
Embriyo transferi işlemi sonucunda da gebelik testi uygulanır. Tüp bebekte sperm ve yumurtaların hazırlanması için aşamalar kapsamında oldukça önemli bir konumda yer alan gebelik testi, embriyo transferinden 12 gün sonra; önce idrarda, sonra da kanda (Beta hCG) olmak üzere uygulanır. Kanda yapılan testin sonucuna göre de gebelik olup olmadığı belirlenir. Testi pozitif çıkanlara ise, 2 gün sonra tekrardan kanda gebelik testi uygulanır. Söz konusu iki testin sonuçları arasındaki ilişki değerlendirilir ve gebeliğin sağlıklı olup olmadığı hakkında karar verilir. Bu hastalar da iki hafta sonra ilk gebelik ultrasonu için tekrar merkeze gelir ve bu ilk ultrason sonucunda rahimde gebelik kesesi olup olmadığına bakılır.
